Jazz

Met de term jazz wordt een muziekstijl bedoeld, die op improvisatie gebaseerd is. Jazz is in New Orleans ontstaan uit een kruisbestuiving van folk, blues, negro-spirituals, ragtime en klassieke muziek. Het woord 'jazz' heeft nog een bijbetekenis: 'zeer energieke dans'.

Muziek van het moment
In principe is jazz 'muziek van het moment' – spelers maken op het moment van musiceren steeds muzikale keuzes. Alle muzikanten die op dat moment spelen, worden door dergelijke keuzes beïnvloed en moet ne 'mee' in die keuze. Tot iemand van de groep weer een andere keuze maakt! Zo ontstaat op het moment van spelen zelf een heel persoonlijke, unieke en intensieve muziekbeleving.
In klassieke muziek en popmuziek is deze eigenschap nagenoeg afwezig, daar wordt gewerkt met vooraf, vaak door anderen, schriftelijk vastgelegde muzikale keuzes. In de jazzmuziek wordt een thema of kleine compositie of een afspraak alleen gebruikt als basis voor improvisatie. Door deze eigenschap raakt jazz als stijl veel andere stromingen zoals pop, wereldmuziek, folk, heavy metal, funk, soul, klassiek en oude muziek en er bestaan heden ten dage dan ook vele mengvormen.

Geschiedenis
De belangrijkste bron voor de jazz ligt naar alle waarschijnlijkheid in Afrika. De Afrikanen die als slaven naar Amerika gebracht werden, brachten hun traditionele, sterk ritmische muziek mee. Op hun route naar de Verenigde Staten werden veel slaven allereerst naar de West-Indische eilanden gebracht, met name naar Haïti en de Dominicaanse Republiek. Na een tijdje werden velen van hen verkocht in New Orleans. Zij namen hun religieuze en muzikale erfenis met zich mee. De slaven uit Santo Domingo, de hoofdstad van de Dominicaanse Republiek, zetten hun oude voodoopraktijken ongewijzigd voort in New Orleans. Doordat deze Afrikaanse muziek en danstradities werden blootgesteld aan het publiek, vond er een wederzijdse beïnvloeding plaats met de Europese muziektraditie. De unieke ritmische nadruk van de dansen plus vele andere ingrediënten leverden samen de muzieksoort op die bekend werd als jazz.
Deskundigen zijn het erover eens dat werkliederen van de katoenvelden, blues van stad en platteland, banjostijlen van variétéshows, gesyncopeerde brassbands en ragtime allen een belangrijke rol speelden bij het ontstaan van jazz. De syncopering (accentverschuiving) als belangrijkste ingrediënt van de jazz, ontwikkelde zich als een ritmische aanpassing van de Afrikanen. De syncope was het meest voor de hand liggende en beste benadering voor de gecompliceerde polyritmiek die integraal deel uitmaken van hun muzikale erfenis. Door de syncope swingt de muziek.

Jazz, de voorloper van de moderne rock and roll, bekleedt een zeer interessante rol in de geschiedenis. De naam jazz komt van het niet meer bestaande woord 'jass' waarmee de seksuele daad op een platvloerse manier werd aangeduid. Voor die allereerste negerslaven was jazz een symbool van hun eigen cultuur en symbool voor de bevrijding. Na de afschaffing van de slavernij woekerde jazz voort in de sloppenwijken waar de zwarte Amerikanen terecht kwamen en werd voornamelijk ontwikkeld voor gebruik in bordelen. Het ene bordeel probeerde het andere af te troeven met de beste jazz band. Uiteindelijk ontwikkelde de jazz zich tot wat we vandaag de dag kennen als rock-'n-roll. Vanuit de rock-'n-roll ontstond de hedendaagse popmuziek. Al met al kunnen we rock- en popmuziek beschouwen als de echte muziek van het volk. En dat al vele eeuwen lang, want op haar lange weg van Babylon, via Egypte en Afrika, naar Amerika en de rest van de wereld is het altijd muziek van het volk geweest. Het is onderweg alleen maar in verschillende jasjes gestoken.